Hà Nội giữa mùa đông 2025: “Khói trắng” bao phủ – cảnh báo ô nhiễm không khí nghiêm trọng Leave a comment
Biến động chất lượng không khí gần đây
- Theo dữ liệu từ hệ thống giám sát IQAir, sáng 2/12/2025, Hà Nội bị bao phủ bởi làn sương dày pha lẫn bụi mịn, chỉ số AQI vọt lên mức 283 -được xếp vào ngưỡng “rất không lành mạnh / nguy hại”.
- Những ngày trước đó, mức trung bình toàn thành phố cũng vào khoảng AQI 143 với nồng độ PM2.5 lên tới 77 µg/m³– gấp gần 5 lần mức khuyến cáo an toàn theo hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)
- Một số khu vực ngoại thành, ngoại đô còn ghi nhận AQI vượt 200 (mức “rất xấu / nguy hại”), cho thấy không khí đang ở ngưỡng gây hại cao cho sức khỏe.
- Với các số liệu này, Hà Nội đang nằm trong top 10 thành phố ô nhiễm nhất thế giới trong những ngày đầu tháng 12/2025.
Vì sao bụi mịn, không khí xấu lại “đổ bộ” vào dịp này?
Hiện tượng ô nhiễm không khí nghiêm trọng thời gian gần đây xuất phát từ nhiều yếu tố chồng chéo sau:
- Điều kiện thời tiết mùa đông: khoảng cuối tháng 11 đầu tháng 12 thường xuất hiện hiện tượng nghịch nhiệt, lặng gió và sương mù-khiến các hạt bụi mịn (PM2.5) khó khuếch tán mà tích tụ gần sát mặt đất, dẫn đến chất lượng không khí suy giảm nghiêm trọng.
- Hoạt động giao thông cao, xây dựng rầm rộ, đốt rác / phụ phẩm nông nghiệp: các nguồn thải bụi và khí độc từ ô tô, công trình xây dựng, đốt rác… tăng mạnh vào cuối năm – góp phần làm gia tăng lượng bụi mịn xuất hiện.
- Các công trình xây dựng & phát triển đô thị tập trung: bụi xây dựng, vật liệu, vận chuyển,… nếu không kiểm soát tốt sẽ phát thải lượng lớn bụi và chất ô nhiễm.
- Quy mô dân số và mật độ sinh hoạt đô thị cao – khiến mức độ phơi nhiễm của người dân với bụi mịn và ô nhiễm công nghiệp, giao thông tăng mạnh.
Bụi PM2.5 và tác hại với sức khỏe
- Hạt bụi PM2.5 có kích thước rất nhỏ ≤ 2.5 micromet đủ để đi sâu vào đường hô hấp, phổi, thậm chí xâm nhập vào máu. Việc hít phải không khí chứa nhiều PM2.5 khiến hệ hô hấp và tuần hoàn bị ảnh hưởng.
- Theo các chuyên gia y tế: đợt ô nhiễm này được xem là một trong “nặng nhất nhiều năm” tại Hà Nội.
- Nhóm dễ bị ảnh hưởng mạnh gồm: trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh nền về hô hấp, tim mạch, phụ nữ mang thai. Với họ, nguy cơ viêm đường hô hấp, hen, viêm phổi, nhồi máu cơ tim, đột quỵ… tăng cao.
- Ngay cả người khỏe mạnh cũng có thể gặp các triệu chứng như: ho, rát họng, tức ngực, khó thở, ngứa mắt, kích ứng da — nếu tiếp xúc dài / thường xuyên với không khí ô nhiễm.
CÁCH BẢO VỆ SỨC KHỎE TRONG GIAI ĐOẠN Ô NHIỄM
Dưới đây là các khuyến nghị thiết thực mà mỗi người dân Hà Nội nên theo dõi & thực hiện ngay:
✅ Trước khi ra đường
- Theo dõi chỉ số AQI / PM2.5 qua các ứng dụng/trang web uy tín – nếu AQI trên 150 (mức xấu) nên hạn chế ra ngoài. Khi AQI > 200 (rất xấu / nguy hại) – chỉ ra ngoài khi thật sự cần thiết.
- Nếu buộc phải ra đường: đeo khẩu trang chuyên dụng có khả năng lọc bụi mịn (ví dụ khẩu trang chuẩn N95/KN95/KF94 hoặc tương đương), đảm bảo khẩu trang khít mũi – không dùng khẩu trang vải bình thường.
- Hạn chế các hoạt động ngoài trời, đặc biệt các hoạt động gắng sức – như chạy bộ, thể dục ngoài trời, đi bộ lâu, tập thể thao.
🏠 Trong nhà / không gian sống
- Đóng kín cửa sổ, cửa ra vào để hạn chế bụi ngoài vào – nhất là vào sáng sớm và tối muộn, khi ô nhiễm cao.
- Nếu có điều kiện – sử dụng máy lọc không khí với bộ lọc HEPA hoặc tương đương, giúp loại bỏ bụi mịn và cải thiện không khí trong nhà.
- Lau dọn, quét nhà thường xuyên để loại bỏ lớp bụi lắng không khí và giảm phơi nhiễm bụi trong nhà.
🗣️ Hành động cộng đồng
- Hạn chế hoặc tạm dừng các hành vi gây ô nhiễm: đốt rác, đốt phụ phẩm nông nghiệp, đốt than củi… đặc biệt trong thời điểm ô nhiễm cao.
- Giảm thiểu việc sử dụng phương tiện cá nhân – nếu có thể, ưu tiên đi bộ, xe đạp, phương tiện công cộng sạch hơn, để giảm khí thải giao thông.
- Cộng tác với chính quyền địa phương: phản ánh các điểm đốt rác, xây dựng không kiểm soát, xử lý các công trình vi phạm biện pháp giảm bụi.
Việc bảo vệ sức khỏe không chỉ cần đến từ mỗi cá nhân (đeo khẩu trang, hạn chế ra đường, giữ không khí trong nhà sạch), mà còn cần ý thức cộng đồng – hạn chế đốt rác, rơm rạ, sử dụng phương tiện cá nhân không kiểm soát khí thải, đồng hành cùng chính quyền để giảm nguồn cấp ô nhiễm.
